Ethernet Kablo Uzunluğu Hızı Etkiler Mi

Geçen yaz kardeşimin evinde bir kablo çekme işine giriştim. Modem salonda, onun bilgisayarı ise evin öbür ucundaki odada. Elimde 30 metrelik bir makara vardı ve kafamdaki tek soru şuydu: "Bu kadar uzun kabloda hız düşer mi?" Aynı soruyu bana en çok soranlar da oyun oynayanlar oluyor. O yüzden konuyu, sahada gördüğüm şeylerle birlikte baştan anlatmak istiyorum.

Kısa cevap: 100 metreye kadar hız kaybı beklemeyin

Ethernet standardı, bakır çiftli kablolar için 100 metrelik bir sınır tanımlar. Bu 100 metre "kablo bitince hız yarıya iner" gibi bir eğri değil; daha çok bir garanti eşiği. Yani 5 metrelik kabloyla 90 metrelik kablo arasında, ikisi de sağlamsa, indirme hızı olarak fark göremezsiniz. 1 Gbit/s bağlantı 90 metrede de 1 Gbit/s'tir.

Bakır kabloda sinyal mesafeyle birlikte zayıflar (buna sönümleme deniyor), ama ağ kartları bu zayıflamayı belli bir eşiğe kadar tolere edecek şekilde tasarlanmış. Eşik aşıldığında hız kademeli olarak düşmez; bağlantı ya 1000 Mbit yerine 100 Mbit'e "geri düşer" ya da paket kaybı başlar, ya da hiç link ışığı yanmaz. Yavaşlama değil, kopma veya sınıf düşüşü şeklinde görürsünüz.

100 metrelik bu sınıra ayrıca patch kablolar da dahil. Yani duvardaki priz kablolaması 90 metreyse, modemden prize giden 3 metre ve prizden bilgisayara giden 3 metre de bu hesabın içinde.

Peki gecikme (ping) ne olacak?

Bakırda sinyal ışık hızının yaklaşık üçte ikisi civarında ilerliyor. 100 metre için bu, mikrosaniye mertebesinde bir gecikme demek. Oyunda 40 ms ping görüyorsanız, kablonun 2 metre mi 60 metre mi olduğunun bunun içindeki payı ölçülemeyecek kadar küçük. Ping'inizi bozan şey neredeyse her zaman kablonun boyu değil; hattaki paket kaybı, modem üzerindeki yoğunluk veya WiFi'ye geri düşmüş bir bağlantıdır.

Uzunluğa göre neyi ne zaman kullanmalı

Kablo kategorisi ile mesafe arasındaki ilişki de sık karıştırılıyor. Cat5e ile Cat6 arasındaki fark 1 Gbit'te mesafe değil, 10 Gbit'te ortaya çıkıyor. Aşağıdaki tablo, benim pratikte uyguladığım kabul edilebilir aralıkları özetliyor:

Kategori tarafı

Ev internetinin çoğu bağlantısı 1 Gbit'in altında olduğu için, dürüst olmak gerekirse Cat5e bile çok uzun süre yeter. Ama duvara gömüyorsanız, ileride sökmek zahmetli olacağı için Cat6 almak makul bir sigorta. Kategori seçimini daha detaylı karşılaştıran ayrı bir yazı var sitede, kablo türlerini merak ediyorsanız oraya bakabilirsiniz.

Hızı gerçekten öldüren şeyler

Yaptığım işlerde "uzun kablo yüzünden yavaşlıyor" diye başlayan şikayetlerin neredeyse hiçbiri uzunluktan çıkmadı. Suçlular şunlar oldu:

• Kötü sıkılmış RJ45 uçlar. Kendi kestiğim kablolarda en çok buradan yandım. Bir teli tam oturmamış konnektör, 1 Gbit yerine 100 Mbit link verir ve siz bunu uzunluğa yazarsınız.
• Aşırı kıvrım ve ezik. Kapı altından geçen, üstüne dolap oturmuş kablolarda çift sarımı bozulur, hata oranı yükselir.
• Ucuz "kalın gibi görünen" makara kablolar. Bakır kaplı alüminyum iletkenli kablolar 20 metrede bile problem çıkarabiliyor. Kablonun üstünde CCA yazıyorsa uzun mesafe için almayın.
• Ara birleştiriciler. İki kabloyu birleştiren küçük adaptörler, her eklemde sinyali biraz daha bozar. Üç ekli 40 metre, tek parça 60 metreden kötüdür.
• Elektrik hattına paralel gidiş. Uzun mesafede elektrik kablosuyla metrelerce yan yana yürüyen ağ kablosu gürültü toplar. Kesişmesi sorun değil, paralel gitmesi sorundur.

Benim önerim

Mesafeniz 100 metrenin altındaysa uzunluk konusunu kafanızdan tamamen çıkarın; enerjinizi kalite ve döşeme düzenine harcayın. Pratik yol haritam şöyle:

1. Mesafeyi kabloyu döşeyeceğiniz güzergâhtan ölçün, iki nokta arasındaki kuş uçuşu mesafeden değil. Duvar kenarından dolaşınca 15 metre sandığınız yol 28 metre çıkabiliyor.
2. Ölçtüğünüzün üzerine %10-15 pay bırakın. Gergin duran kablo hem konnektörü yorar hem de mobilya oynattığınızda kopar.
3. Hazır, uçları fabrikada takılmış kablo alın. 30-50 metreye kadar bunlar rahatça bulunuyor ve kendi sıktığınızdan daha güvenilir oluyor.
4. 100 metrey