İnternet Kesintisini Hızlı Çözümlemenin En Etkili Yolu

İnternet kesildiğinde ilk tepkim yıllarca aynıydı: modemin fişini çek, birkaç saniye bekle, tak. Çoğu zaman işe yarıyordu ama bazen bağlantı geri gelmiyor, bazen de gelen bağlantı yarım saat sonra yeniden kopuyordu. Sonra fark ettim ki sorun "yeniden başlatmak" değil, hangi cihazı hangi sırayla yeniden başlattığım. Bu yazıda kendi denemelerimden çıkardığım pratik yöntemi anlatacağım; okuduktan sonra kesinti anında ne yapacağınıza saniyeler içinde karar verebileceksiniz.

Sorun tam olarak ne?

Evde tipik bir kurulumda iki ayrı iş yapan cihaz vardır: dış hattı (fiber, VDSL, kablo) karşılayan modem ve ev içi ağı dağıtan router. Bazı cihazlarda ikisi tek kutuda birleşmiştir, bazı evlerde ayrı ayrıdır. İnternet kesildiğinde arıza bu iki katmandan birinde olur:

• Dış hat katmanı: Servis sağlayıcıdan gelen sinyal düşmüş, modem hattı yeniden müzakere etmesi gerekiyor. Bu durumda modemin DSL/PON ışığı yanıp söner veya söner.
• Ev içi katman: Hat sağlam ama router'ın IP tablosu şişmiş, DHCP kirası karışmış, bellek dolmuş, DNS önbelleği bozulmuş. Bu durumda telefon "WiFi'ye bağlı, internet yok" der.

İşte kritik nokta: ev içi katmanı düzeltmek için modemi kapatmak gereksiz, dış hat katmanını düzeltmek için ise sadece router'ı kapatmak yetersiz. Rastgele fiş çekmek bu ikisini ayırt etmediği için bazen çalışıyor, bazen çalışmıyor. Yaptığım en büyük değişiklik, önce ışıklara bakıp hangi katmanla uğraştığımı anlamak oldu.

Doğru sıra: modem önce, router sonra

İki ayrı cihaz kullanıyorsanız modem yenileme restart işlemini şu sırayla yapıyorum:

1. Router'ın ve modemin güç kablolarını çıkarıyorum. İkisi de kapalı kalsın.
2. En az 30 saniye bekliyorum. Bu bekleme keyfi değil; modemdeki kondansatörlerin boşalması ve servis sağlayıcı tarafındaki oturumun düşmesi için gerekli. 10 saniyede taktığımda hattın eski bozuk oturumla geri geldiğini çok gördüm.
3. Sadece modemi takıyorum. Işıkların oturmasını bekliyorum: güç, ardından hat (DSL/PON/Cable), en son internet ışığı sabit yanana kadar. Bu genelde 1-3 dakika sürer.
4. Modem hazır olduktan sonra router'ı takıyorum. Böylece router açılırken modemden temiz bir IP alır. Ters sırada yaparsanız router "WAN yok" diyerek kendi kendine bir yedek yapılandırmaya düşebilir ve internet gelse de tanımaz.
5. Son olarak bilgisayarın veya telefonun WiFi'sini kapatıp açıyorum ki eski, geçersiz IP'yi bırakıp yenisini alsın.

Tek kutuda modem+router olan cihazlarda adımlar aynı ama tek cihaz olduğu için sadece 30 saniye kuralı ve ışıkların tam oturmasını beklemek geçerli.

Seçenekleri karşılaştıralım

Kesinti anında elinizde birden fazla yöntem var. Hangisinin ne kadar sürdüğünü ve neyi çözdüğünü şöyle özetleyebilirim:

Buradaki en yaygın hata, restart ile reset'i karıştırmak. Arka taraftaki iğne deliği fabrika ayarlarına döndürür; PPPoE kullanıcı adınız yoksa internete tekrar bağlanamazsınız. Ben o düğmeye ancak yapılandırmanın gerçekten bozulduğunu düşündüğümde, kullanıcı adı ve şifre elimdeyken dokunuyorum.

Restart işe yaramıyorsa

Sıralı yeniden başlatma iki kez üst üste işe yaramadıysa artık kaba kuvvet uygulamayı bırakıyorum, çünkü tekrarlanan restart sorunun kaynağını gizler. Şu sırayla bakıyorum:

• Hat ışığı hiç oturmuyorsa sorun sizde değil, dış hatta olabilir. Yine de modemden gelen hat kablosunu ve prizi kontrol etmek gerekir; gevşek bir konnektör tam olarak bu belirtiyi verir.
• Kablolu bağlantı çalışıyor, WiFi çalışmıyorsa mesele modem değil, kablosuz taraf. Sinyal gücü, kanal seçimi ve router'ın evdeki konumu bu noktada devreye giriyor; sinyal zayıflığı ve konumlandırma üzerine ayrı yazılarımız var.
• Sadece bir cihaz kopuyorsa modemi rahat bırakın. Ethernet kablosunu ya da o cihazın ağ ayarını inceleyin.
• Günde birkaç kez kopuyorsa bu bir restart konusu değil, kronik bir sorun. Aşırı ısınma, eski yazılım sürümü, çok fazla bağlı cihaz veya yıpranmış kablo ihtimallerini sırayla eleyin. Sık kesinti yaşayanlar için hazırladığımız kontrol listesi tam olarak bunun için var.

Benim önerim

Kesinti olduğunda önce 5 saniyelik ucuz denemeyi yapın: cihazın WiFi'sini kapatıp açın